Ayıplı mal aldığınızda hangi haklarınız var?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre ayıplı mal; tüketiciye teslim edildiği anda taraflarca kararlaştırılmış örnek ya da modele uygun olmayan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan maldır. Ambalajında, etiketinde, tanıtımında veya reklamında belirtilen özelliklere aykırı mallar da ayıplı kabul edilir.
Seçimlik haklarınız
Malın ayıplı olduğunun anlaşılması hâlinde tüketici şu haklardan birini seçebilir:
- Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
- Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
- Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım isteme,
- İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme.
Satıcı, tüketicinin seçtiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ücretsiz onarım ve değişim taleplerinin, kural olarak talebin satıcıya yöneltilmesinden itibaren en geç otuz iş günü içinde yerine getirilmesi gerekir.
Ne kadar süre içinde başvurmalısınız?
Ayıplı maldan sorumluluk, daha uzun bir süre öngörülmemişse, ayıp sonradan ortaya çıksa bile malın teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır. Ayıbın ağır kusur veya hile ile gizlenmesi hâlinde zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.
Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, kural olarak teslim tarihinde var olduğu kabul edilir.
Nereye başvurulur?
- Satıcıya bildirim: Ayıbı ve seçtiğiniz hakkı satıcıya yazılı olarak bildirmeniz, ileride ispat açısından kolaylık sağlar.
- Tüketici hakem heyeti: Uyuşmazlığın değeri, her yıl güncellenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur. Başvuru e-Devlet üzerinden ücretsiz yapılabilir.
- Tüketici mahkemesi: Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir; anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açılır.
Hazırlamanız gereken belgeler
- Fatura, fiş veya sipariş belgesi,
- Garanti belgesi ve varsa servis kayıtları,
- Ayıbı gösteren fotoğraf veya videolar,
- Satıcıyla yapılan yazışmalar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her olay kendine özgü koşullara sahiptir; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.